Hé, pssst… – De Taalapotheek

Ken je die mop van die vrouw die naar een literatuurfestival op Schiermonnikoog ging?

Precies.

Ze ging niet.

Zaterdagmorgen zat ik om 06.38 uur in de auto. Buiten was het nog pikdonker en het regende hard. Nou vind ik het heerlijk om autoritjes te maken, maar als ik even kan kiezen niet direct in een van deze omstandigheden en nog liever niet in beide omstandigheden tegelijk. Maar goed, ik had een boot te halen, dus er viel even niets te kiezen. De eerste paar kilometers gingen vrij prima en toen kwam waar ik misschien stiekem al een beetje bang voor was: PANIEK! Het voelde alsof de donkerte van buiten me de grond indrukte, alsof het nooit meer licht zou worden, alsof ik nooit meer thuis zou komen. Ik weet het, dit klinkt vrij intens. En dat was het ook.

Lees verder

Nou is er tijdens het autorijden wel vaker zo’n paniekbuitje komen overtrekken, maar nooit eerder had ik zo de behoefte om de auto aan de kant te zetten. Het scheelde niet veel of ik had het gedaan. In plaats daarvan belde ik mijn moeder. (Man en kinderen lagen thuis nog lekker op één oor en dat wilde ik graag zo laten.) Toen ik het haar allemaal vertelde, begon het me te dagen: dit was geen paniek. Dit was heimwee, verkleed als paniek. Ik voelde me een kind in een soort acute shocktoestand dat niks anders kon dan bij de ballenbak wachten tot het door haar ouders zou worden opgehaald. Iedere vezel in m’n lijf riep om het hardst dat het misschien beter was wanneer ik zou stoppen met rijden. Of in ieder geval zou stoppen met naar Schier gaan. Ik wilde naar m’n meiden en m’n lief, om 12.00 uur samen de intocht van Sinterklaas kijken en morgenochtend niet in een filmpje, maar in het echt de reactie van onze oudste dochter meemaken wanneer ze een cadeautje in haar schoen zou zien. Ik probeerde mezelf nog te vertellen dat ik ze alledrie de volgende dag alweer zou zien. Bovendien zou er ongetwijfeld nog een ochtend komen waarop onze dochter beneden een gevulde schoen zou aantreffen. Ik hoorde deze woorden wel en toch voelde dit alles ontzettend ver weg. Alsof het nooit meer zou gebeuren ver weg.

Even tussendoor: Schiermonnikoog is bijna een soort van tweede thuis. Ik kwam er als klein meisje al en het is, soms met tussenpozen van een paar jaar, steeds een vakantiebestemming gebleven. Ik was er altijd met ouders, broertjes of mijn eigen gezin. Dit zou de eerste keer worden dat ik er in mijn eentje naartoe zou gaan. Dat voelde goed en een beetje raar tegelijk, maar de workshops die ik zou gaan volgen, de hotelkamer bij Graaf Bernstorff mét bad en een lunch bij de Marlijn maakten het vooruitzicht wel heel fijn.

Juist omdat dit eiland een stukje van m’n hart bezit, wist ik dat me zo angstig en verdrietig voelen niet de bedoeling kon zijn van een tripje ernaartoe. Dit hoorde een megafijne herinnering te worden en anders maar niet. Ik heb het tot aan Staphorst volgehouden en toen ben ik teruggegaan. En dat was goed. Natuurlijk voelde ik toen ik eenmaal weer thuis was af en toe een vleugje spijt en tegelijkertijd voelde het als de beste keuze.

Omdat ik deze heimwee al jaren niet meer in deze hoedanigheid had gevoeld en omdat in de eerste paar uur na thuiskomst af en toe een lichte twijfel opborrelde, was ik benieuwd of mijn literaire huisapotheek iets zinnigs te melden had over heimwee. En dat had het. Natuurlijk had dat het.

Ik herkende me allereerst heel erg in de woorden van Evangeline Agape en Kasper Peters bevestigde met zijn gedicht ‘Andorra’ mijn keuze om terug naar huis te gaan: “totdat je heimwee krijgt / dan weet je waar de grens ligt”. Ik moest grinniken om het gedicht van Erich Kästner in zijn Lyrische huisapotheek, waarin iemand in een prachtige omgeving op reis is, maar voor zijn gevoel ‘slechts de tijd’ verdrijft. Dat had ik mezelf in ieder geval bespaard. In De gedichtenapotheek, samengesteld door Philip Huff, stond een gedicht van De Boeddha dat niet alleen zou werken bij ‘gebrek aan overzicht’, ‘haast’ of een ‘gevoel van onrust’, maar ook bij ‘heimwee’. En dat klopte. Het nam mijn twijfel weg (“Jaag het verleden niet na.”) en ik besloot hartstochtelijk te doen wat gedaan moest worden.