Categorie: Getipt door de apothecaresse

Roze regen van confetti en glitters

Laat ik maar direct eerlijk zijn: dit boek heb ik onzettend gejudged by its cover. Net als dat ik sowieso de fles wijn met het mooiste etiket kies wanneer ik tussen twee flessen moet kiezen, ben ik ook wanneer het op boeken aankomt erg ontvankelijk voor een mooi omslag. Die ontvankelijkheid verdubbelt overigens wanneer er veel roze te zien is. Dat dat het geval is bij dit omslag hoef ik je niet te vertellen (wat ik bij dezen toch heb gedaan. Soit.). ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀
⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀
Ik weet niet wat het is met de boeken die ik in 2021 lees, maar ze zijn allemaal ZO GOED! En dat geldt ook zeker voor dit exemplaar hier. Dit boek is ‘een portret van Wobie. Van zijn worsteling, van zijn kwetsbaarheid, van zijn twijfels’, een verslag van een zoektocht, een verhaal ‘over het verschil tussen gekozen anders zijn en gedwongen anders zijn’, een ode aan vriendschap, de liefde en aan anders zijn (want ‘zij die anders zijn brengen een samenleving vooruit, geven haar kleur.’). Oh, en het is een ode aan kerstlichtjes, glitters en confetti. What’s not to like? ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀
⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀
Werkt tegen: kortzichtigheid en alle andere denkbare, vastgeroeste manieren van denken, veroordelen, voorbijgaan aan andermans verhaal, het trekken van overhaaste conclusies, angst voor het uiten van gevoelens.⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀
⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀
Bevordert: buiten de lijntjes kleuren, het nastreven van vrijheid voor iedereen, onvoorwaardelijke liefde en vriendschap, de tijd nemen voor iemands verhaal, omkijken naar een ander, een liefde voor glitters, confetti en kerstlichtje. En het belangrijkste: ‘zijn wie je diep van binnen écht bent’.

Ik omhels je met duizend lila mouwen

Het is een verhaal over twee mensen. De ene keer gaat het wat meer over de een dan over de ander en andersom. Het is een liefdesverhaal en het is er geen, staat er voordat het verhaal begint. Ik wist niet dat dat kon. Dat iets wel en niet een liefdesverhaal tegelijk kan zijn. Nu weet ik het wel. Dat dat kan. Want dat is inderdaad precies wat dit verhaal is. Een liefdesverhaal. En toch ook niet.

Ik wilde steeds maar weten hoe het verder ging, hoe het zou aflopen. En toch ook niet, want dat zou betekenen dat het einde in zicht zou zijn en dat ik het op een bepaald moment zelfs uit zou hebben. Terwijl dit een verhaal moest zijn dat steeds maar doorging. Omdat dat zou betekenen dat alles nog mogelijk was. En omdat het zo hartverscheurend, poëtisch mooi is geschreven. Ik heb me meerdere keren afgevraagd hoe het toch mogelijk is dat deze woorden en zinnen, dit verhaal, in iemands hoofd kan opkomen. Het kan. Daar is dit boek het bewijs van.

Werkt tegen: bindingsangst, uitstelgedrag, het moeilijk kunnen uiten van gevoelens, levensangst, het wegduwen van mensen die om je geven (terwijl je dat zelf ook niet wilt), negatieve gedachten over jezelf.

Bevordert: het schrijven, maar toch vooral het versturen van liefdesbrieven, het uitspreken van gevoelens, een onvermoeibaar doorzettingsvermogen, terugkomen, het dicht(er)bij laten komen van mensen die overduidelijk om je geven, het eten van croissantjes, de liefde voor (Vlaamse) literatuur.

Mijn koesterboek, mijn bijbel

Ik heb inmiddels een heel rijtje koesterboeken. Nu is ‘De boekenapotheek aan de Seine’ aan de beurt. Naast koesterboek inmiddels ook mijn bijbel. Een boek dat zeker vijf jaar ongelezen in mijn kast heeft gestaan en ik weet nu waarom. Het kan bijna geen toeval zijn dat ik nu, nu ik mijn eigen (Taal)apotheek heb, op de uitnodiging van dit boek ben ingegaan.

Op p. 27 vertelt Jean Perdu, de protagonist, over de Duitse schrijver Erich Kästner die uit ‘de poëtische medicijnkast van zijn werken’ het boek ‘Lyrische Huisapotheek’ samenstelde. Een boek dat ‘dient als therapie voor het privéleven(…)bedoeld als middel tegen de kleine en grote moeilijkheden van het bestaan en dient ter “Behandeling van het gemiddelde innerlijke leven”.’

Het behoeft denk ik weinig uitleg dat dit boek precies was/is wat ik nodig had. Én wat dus precies mijn missie is met de Taalapotheek. Ik wil mensen troost bieden, een geluksmomentje laten ervaren, laten voelen dat ze worden gezien, dat ze mogen zijn met alles wat ze zijn. Of om met de woorden van boekapotheker Perdu te spreken: “Ik wil gevoelens behandelen die niet als lijden worden erkend en die nooit door artsen worden gediagnostiseerd. Al die kleine gevoelens en aandoeningen waar geen therapeut zich voor interesseert omdat ze te klein en te ongrijpbaar zouden zijn. Het gevoel wanneer de zomer weer ten einde loopt. (…) Of de zwaarmoedigheid op de ochtend van je verjaardag. Heimwee naar de lucht van je kindertijd. Zulke dingen.”

Dit is toch…Ik vond dit boek zo inspirerend, troostend, relativerend, verschrikkelijk (en) mooi en dat keer vijf(tig, -honderd, -miljoen). Het was de allerbeste combinatie van wat ik zo liefheb:

  • Frankrijk (Parijs en de Provence).
  • taal. Er komen allerlei prachtige woorden in voor, zoals ochtendmensentrots, vreemdelingenvertrouwen, keukentroost. En ik ben erachter gekomen dat ‘lavendelvelden’ mijn lievelingswoord is (dit is indirect, en bij dezen direct, een staande ovatie voor de vertaler van dit boek, Roelof Posthuma). 
  • boeken en hun medicinale werking.
  • de liefde.
  • het leven. Het lezen bracht me op een gegeven moment op de gedachte: ‘Met iedere nieuwe dag wordt het leven nog en steeds een beetje beter.’ 

Status: Gelezen. Na anderhalf jaar.

Ik wilde schrijven: ik durf het bijna niet te zeggen, maar dit boek ligt dus al anderhalf jaar ongelezen op mijn nachtkastje. En toen bedacht ik dat ik best wat boeken in mijn kast heb staan waarvan ik niet eens meer weet hoe lang ze al de status ‘Nog ongelezen’ (het woordje ‘nog’ is hier heel belangrijk) hebben. Maar sinds ik in Flow magazine de uitspraak van Plien van Albeda las, “Een boekenkast is een plan, een uitnodiging tot lezen. Er moeten dus boeken in staan die je nooit hebt gelezen.”, kijk ik daar heel anders naar. Hoe heerlijk, zo’n kast vol uitnodigingen. Ooit ga ik op ze in 😊

Even terug naar dit inmiddels gelezen exemplaar. Hoewel ik het niet zo had bedacht, speelt ook dit boek zich hoofdzakelijk af in een boekwinkel.

Dit boek is een jeugdboek, maar lekker belangrijk. Ik vind jeugdboeken zo fijn om te lezen! Juist omdat er zo vaak zoveel kan. Het maakt niet uit dat er dingen in gebeuren die in onze wereld niet kunnen. Je raakt er bijna van overtuigd dat er gewoon parallelle universums zijn waarin je door boeken kunt reizen en op een doodgewone vakantiedag ineens met Alice uit Alice in Wonderland in de boekwinkel van je opa en oma zit te kletsen. En of die universums nu bestaan of niet, het is in ieder geval een leuke gedachte.

In Tilly and the bookwanderers ontdekt Mathilda tijdens haar schoolvakantie dat ze de gave heeft om personages uit boeken die ze leest in haar eigen wereld te ontmoeten én dat ze die personages kan volgen naar hun eigen verhaalwereld. Dat lijkt leuk, maar al snel blijkt dat deze ogenschijnlijke snoepreisjes, behoorlijke risico’s met zich meebrengen.

Werkt tegen: fantasieloosheid, verveling (tijdens vakanties), wachten op een avontuur, niet het hele verhaal (durven) vertellen, al te rechtlijnig denken, niet in wonderen (durven) geloven.

Bevordert: op avontuur gaan, met een boek in een fijn hoekje kruipen, ruiken aan boeken, doorzettingsvermogen, het vertellen van het hele verhaal, fantasie, liefde boor de jeugdliteratuur, grenzeloosheid in denken, geloof in magie.

Naast dat Tilly and the bookwanderers heerlijk wegleest, liet het me ook nadenken over welk personage ik op een doordeweekse dag best zou willen tegenkomen. Ik heb afgelopen weekend ‘De boekenapotheek aan de Seine’ uitgelezen en ik zou heel heel héél graag hoofdpersonage Jean Perdu tegen het lijf willen lopen om van hem o.a. de fijne kneepjes van het literaire apothekersschap te leren.

Supermarktboek

In april 2021 deed ik iets wat ik nog nooit eerder heb gedaan. Ik kocht een boek, wait for it…bij de Albert Heijn. Echt. In eerste instantie was het het omslag dat me volledig in z’n greep had, maar toen ik de opdracht las, ….., was ik om. Het was ook precies het soort boek dat ik nodig had. We zaten midden in onze verhuizing (ik had net met mijn moeder de sporen van de vorige eigenaren uit ons nieuwe huis gesopt, gestofzuigd en gedweild) en dat soort evenementen vraagt om fijne boeken met een hoog wegdroomgehalte en als het even kan een gelukkig einde. Of in ieder geval iets wat daarbij in de buurt komt. Of dat het geval was bij dit boek laat ik even in het midden, maar het wegdroomgehalte was hoog.

En dat was inderdaad zo; wat was het een fijn verhaal. Ik houd zó van verhalen die zich in een boekwinkel of bibliotheek afspelen. Én van verhalen over mensen die op hun intuïtie, de kriebel in hun eigen buik, durven vertrouwen en daardoor niet de meest makkelijke, maar wel de meest inspirerende weg inslaan. Dit boek is een combinatie van die twee. Genieten geblazen dus.

Werkt tegen: apathie, niet luisteren naar je intuïtie, lusteloosheid, (het niet kunnen uiten van) verdriet, het trekken van overhaaste conclusies, een al te nonchalante omgang met geld, twijfels omtrent je baan/carrièrepad.

Bevordert: gehoor geven aan je onderbuikgevoel, kiezen voor het minst bewandelde pad, uitspreken van je gevoelens, het op orde maken en/of houden van je financiën, (door)vragen, liefde voor boekwinkels, de wens om zelf een boekwinkel te beginnen.

P.s: Wat die Engelstalige editie op de foto doet? Ik heb het Nederlandstalige exemplaar na een paar hoofdstukken toch verruild voor de oorspronkelijke, Engelstalige versie. Omdat ik nieuwsgierig was naar laatstgenoemde en daar op internet de eerste pagina’s van las (lang leve het inkijkexemplaar!), merkte ik dat ik meer in die versie van het verhaal werd getrokken.  Alsof er een sfeer was die maar moeilijk te vertalen is, hoe goed een vertaler het verhaal zelf ook vertaalt. Dat heb ik dus bij sommige Nederlandse vertalingen van Engelstalige boeken.

Vertel alsjeblieft het volledige verhaal

Ik val maar meteen met de deur in huis: ik vond dit boek echt waanzinnig. En tegelijkertijd merk ik dat ik het lastig vind om ervan op te schrijven waar het tegen werkt en wat het bevordert. Dat heb ik vaker wanneer ik van een autobiografisch verhaal een literair medicijntje maak. Misschien schrijf ik wel allemaal dingen op die de schrijver nou niet per se zo had bedacht of bedoeld. En tegelijkertijd is precies dát ook de kracht van literatuur. Dus hier gaan we. Of hier ga ik, bedoel ik eigenlijk.

Zoals Raoul de Jong zelf schrijft, is ‘Jaguarman’ geen boek ‘over wit of zwart of Nederland of Suriname, al speelden al die elementen een rol. Dit boek ging over ons.’ Klein uitstapje: toen ik ‘Het Hooge Nest’ van Roxane van Iperen las, kwam ik zoveel informatie tegen over onder andere de jodenvervolging in Nederland die ik nooit in het hoofdstuk ‘Tweede Wereldoorlog’ van mijn geschiedenisboek had zien staan noch in verhalen van mijn geschiedenisdocenten voorbij had horen komen. Deze ervaring had ik ook bij ‘Jaguarman’ en misschien bij dit verhaal zelfs nog sterker. Want hoeveel leren wij nu daadwerkelijk over het koloniale verleden van Nederland, de slavernij en de gruwelijke rol die Nederlanders daarin hebben gespeeld? En met daadwerkelijk bedoel ik: alle, écht alle kanten van het verhaal. ‘Jaguarman’ geeft een geluid aan de stemmen waar bij het vertellen van de geschiedenis zo vaak aan voorbij wordt gegaan. En alleen daarom vond ik dit boek al zo de moeite waard om te lezen (waarmee ik eigenlijk bedoel dat iedereen dit boek alleen al om die reden zou moeten lezen).

Naast deze confrontatie bevatte het boek ook veel inspirerende, soms zelfs spirituele, passages die mij zo blij of vol ontroering, maar vaker nog vol blije ontroering, achterlieten bij het omslaan van de bladzijde. ‘Jaguarman’ is een koesterboek. En dat is het.

Werkt tegen: het stelselmatig doorgeven van een onvolledige geschiedenis, het denken in ‘wij’ en ‘zij’, individualisme, het geloof in toeval, een stram lichaam en een onbuigzame (hokjes)geest.

Bevordert: denken in ‘wij’ en ‘ons’, het geloof dat iedereen mag zijn, de zoektocht naar het volledige verhaal, trouw blijven aan de kriebels in je eigen buik, vertrouwen op je eigen intuïtie, openstaan voor en luisteren naar de tekens van het leven, het gebruik van je eigen superkrachten, de wil om de wereld (nog) mooier te maken, dansen!

Stoorzender

Ik heb het boek al even uit, maar het lukte me maar niet om het de juiste woorden (lees: de woorden die het verdient) te geven. En dit schrijf ik niet, omdat ik hoop dat Arjen Lubach meeleest om vervolgens direct de allergrootste groupie van de Taalapotheek te worden (alhoewel…). Bovendien ben ik volgens mij een behoorlijke spuit elf met het lezen van dit boek. Maar dat doet niets af aan het feit dat ik het heb verslonden, al vrij snel heimwee kreeg naar het moment waarop ik het voor het eerst opensloeg (iets met een boek en het maar één keer voor de eerste keer kunnen lezen) en het bij de laatste bladzijde direct nog een keer lezen wilde lezen. Het ontroerde me, deed me glim- en hardop lachen, liet me stukjes hardop voorlezen aan wie op het moment van lezen aanwezig was en liet me potloodstreepjes zetten bij te onthouden passsages.

Goed, voordat deze post aan geloofwaardigheid inboet en iedereen die dit leest echt denkt dat het me vooral te doen is om een respons van de schrijver: ga het lezen. Al gedaan? Lees het nog een keer.

Werkt tegen: humorloosheid, gebrek aan inspiratie, verslapte lachspieren, verbittering, gebrek aan doorzettingsvermogen, het voor lief nemen van om het even wat, een vastgeroeste geest, bekrompenheid.

Bevordert: dromen, relativeringsvermogen, levenslust, de durf om kwetsbaar te zijn, daadkracht, ontroering, het verlangen om meer van Arjen Lubach te lezen, de drang om Arjen Lubach te mailen met de vraag of er ooit (maar het liefst wat sneller) een vervolg komt.

De kaasfabriek

“Ik kon níet meer stoppen”, aldus mijn moeder na het lezen van Nachtblauw van Simone van der Vlugt. En dus móest ik het ook lezen. Weer mijn moeder. Nu schiet ik over het algemeen behoorlijk in de weerstand van aanprijzingen die beginnen met ‘Je moet…’, maar als het om boeken gaat (oké, en als mijn moeder het zegt) begint die weerstand toch langzaam een beetje in te kukelen. En dus las ik het. En ook ik kon niet meer stoppen. Dit gold ook voor “Rode sneeuw in december” en “Schaduwzuster” die ik daarna las. En voor “De kaasfabriek”, de nieuwste roman van Simone van der Vlugt en tevens het nieuwe literaire medicijntje.

Het verhaal speelt zich eind negentiende, begin twintigste eeuw af. Een tijd waarin het vrijwel ondenkbaar was dat vrouwen werkten, laat staan, ik noem maar iets, een fabriek wilden beginnen. En dit is slechts één van de vele inspirerende voorbeelden waarin een vrouw, in een tijd waarin dat allerminst gebruikelijk was, iets gedenkwaardigs doet.

De kaasfabriek is een verhaal over groots denken, buiten de gebaande paden gaan en hunkeren naar vrijheid. En dat alles tegen de achtergrond van een periode waarin het opkomen voor vrouwenrechten en de Eerste Wereldoorlog centraal staan.

Ik wist al ruim voor deze 28ste pagina dat ik dit boek in één figuurlijke ruk (mijn dagen bevatten helaas te weinig uren om die 381 pagina’s letterlijk in één ruk uit te lezen) zou gaan uitlezen, maar het volgende citaat was wel een kersje op deze literaire taart: “Niet dat hij een hekel aan mensen heeft, of dat hij zich ongemakkelijk voelt in gezelschap, maar hij heeft moeite met prietpraat.” Zoals ik ook al naar vriendinnetjes appte: “Oké, het is een personage uit een boek, maar anders waren we echt dikke vrienden geweest.”

Werkt tegen: om het even welk keurslijf, kuddegedrag, bekrompenheid, je teveel laten leiden door wat anderen vinden, een ‘ik-kan-het-niet’-mentaliteit.

Bevordert: ruimdenkendheid, sisterhood, durf om datgene te doen wat je écht wilt, liefde voor ambacht, het verruilen van prietpraat voor een gesprek over wat er daadwerkelijk toe doet.

De Italiaanse bloemetjes en bijtjes

Hoewel natuurlijk ieder boek een reis op zich is, zijn er van die reizen die je langer bijblijven, meer in je losmaken dan anderen. Een reis tijdens welke je al heimwee hebt naar de bestemming nog voordat je deze goed en wel hebt verlaten, een reis waarvan je aan jezelf zweert dat je die nog een keer gaat maken. Zo’n reis vind ik De bijenkoningin van schrijfster Cristina Caboni.

De Italiaanse Angelica Senes is bijenhoedster en reist voor haar werk de hele wereld over in haar camper. Dan krijgt ze bericht dat haar peettante Margherita, de vrouw die haar alles leerde over bijen en honing, is overleden. Angelica reist terug naar Sardinië en wordt daar geconfronteerd met alles wat ze ooit achterliet: haar moeder, de geheimen van het eiland, het huis van Margherita en Nicola, de man aan wie ze als jong meisje haar hart verloor.

Ik zou nog zoveel meer over dit verhaal kunnen vertellen, zoals dat het een soort geheimzinnige structuur heeft, waardoor je stukje bij beetje en op momenten dat je het niet verwacht antwoorden op je vragen krijgt of dat het heeft gemaakt dat ik nu nóg grager (vergeef me dat ik even moest opzoeken of dit echt een vergrotende trap was) een keer honing direct uit de raat wil eten en van iedere honingsoort die aan het begin van ieder nieuw hoofdstuk genoemd wordt een potje in mijn keukenkastje wil hebben. Oké, genoeg. De rest is aan jou!

Werkt tegen: interne en externe kou, koppigheid, wantrouwen, de neiging om snel te (ver)oordelen.

Bevordert: daadkracht, het omzetten van een droom naar een plan (en nu echt!), kennis over de bijzondere wereld van bijen en honing, vrouwelijke energie.

Wonen in een schilderij

Even een weekje de warmere regionen opzoeken? Helaas, dat gaat nu even niet. Een museum bezoeken? Het kan, musea zijn gelukkig nog open en dus te bezoeken, maar we kunnen ons voorstellen dat het wellicht niet hoog bovenaan de gemiddelde prioriteitenlijst staat. Om dit gemis ietwat te verlichten heeft de Taalapotheek het volgende (en eerste!) literaire medicijn: het boek “Wonen in een schilderij” van Lida Dijkstra. Een reis naar het Londen van de negentiende eeuw. Jouw reisleidster: Laurence Alma-Tadema, oudste dochter van schilder Lawrence Alma-Tadema. Overige reisgenoten: haar zusje Anna, stiefmoeder Laura, hond Brio, personeel, heel, heel veel mooie schilderijen die vergezeld gaan van dito verhalen.

Werkt tegen: claustrofobische gevoelens, onvrijwillig onderdrukte reislust, de sleur van de alledaagsheid, het gemis van een museumbezoek, je buitengesloten voelen, bindingsangst.

Bevordert: creativiteit, bewondering, de wens om ooit nog eens kunstgeschiedenis te gaan studeren.

© 2022 De Taalapotheek

Thema gemaakt door Anders NorenBoven ↑